Przepisy prawne i normy dotyczące hałasu
Wymagania dotyczące ochrony przed hałasem w środowisku pracy są
zawarte w dyrektywach Unii Europejskiej i zharmonizowanych normach europejskich
oraz w przepisach krajowych wdrażających postanowienia tych dyrektyw i polskich
normach stanowiących oficjalne tłumaczenia norm europejskich. W niniejszym
opracowaniu zostały przedstawione i omówione w skrócie podstawowe akty prawne.
Minimalne wymagania w zakresie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia
pracowników w miejscu pracy związane z narażeniem na hałas zawarto w dwóch tzw.
dyrektywach socjalnych.
Są to:
- dyrektywa 86/188/EWG dotycząca ochrony pracowników przed zagrożeniami
związanymi z narażeniem na hałas podczas pracy,
- dyrektywa 2003/10/WE w sprawie minimalnych wymagań ochrony zdrowia i
bezpieczeństwa dotyczących narażenia pracowników na czynniki fizyczne (hałas).
Na ich podstawie państwa członkowskie mogą ustalić własne, wyższe
standardy krajowe. Dyrektywa 2003/10/WE z dniem 15 lutego 2006 r. zastąpi
dyrektywę 86/188/EWG.
W dyrektywie 86/188/EWG dotyczącej ochrony pracowników przed zagrożeniami
związanymi z narażeniem na hałas podczas pracy określono:
- podstawowe wielkości charakteryzujące hałas w środowisku pracy oraz ich
wartości dopuszczalne,
- obowiązki pracodawców wynikające z zagrożenia hałasem w miejscu pracy i
z przekroczenia odpowiednich wartości dopuszczalnych,
- obowiązki pracowników wynikające z zagrożenia hałasem w miejscu pracy i
z przekroczenia odpowiednich wartości dopuszczalnych.
Postanowienia zawarte w dyrektywie 86/188/EWG zostały wprowadzone do
następujących przepisów krajowych:
- rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z 29 listopada 2002
r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych
dla zdrowia w środowisku pracy [12],
- rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 26 września 1997 r.
w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy [10],
- rozporządzenia ministra zdrowia i opieki społecznej z 30 maja 1996
r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu
profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich
wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy [8].
W rozporządzeniu ministra pracy i polityki socjalnej z 26 września 1997 r.
[10] określono obowiązki pracodawców w zakresie zapewnienia pracownikom ochrony
przed zagrożeniami związanymi z narażeniem na hałas, a w szczególności
zapewnienia stosowania: procesów technologicznych niepowodujących nadmiernego
hałasu, maszyn i innych urządzeń technicznych powodujących możliwie najmniejszy
hałas, rozwiązań obniżających poziom hałasu w procesach pracy.
W rozporządzeniu ministra zdrowia i opieki społecznej z 30 maja 1996 r.
[8] określono tryb i zakres oraz częstotliwość okresowych badań lekarskich.
W dyrektywie 2003/10/WE ustanowiono minimalne wymagania w zakresie ochrony
zdrowia i bezpieczeństwa pracowników przed ryzykiem związanym z narażeniem na
hałas, w szczególności ryzykiem uszkodzenia słuchu. Postanowienia w niej zawarte
zostaną wprowadzone do ustawodawstwa polskiego przed przewidzianym w niej
terminem, tj. przed dniem 15 lutego 2006 r. (projekt rozporządzenia ministra
gospodarki i pracy – w przygotowaniu).
Inne dyrektywy dotyczące ochrony przed hałasem, które warto wymienić,
należą do tzw. dyrektyw nowego podejścia, w których ustalono zasady i warunki
wprowadzania wyrobów do obrotu na wspólnym rynku Unii Europejskiej, procedury
oceny zgodności, oznakowanie CE oraz zasadnicze wymagania w zakresie
bezpieczeństwa i ochrony zdrowia użytkowników. Wyrób spełniający wymagania
dyrektyw i oznakowany CE ma prawo być wprowadzony na rynek dowolnego państwa
członkowskiego.
Do dyrektyw tych należą (w nawiasach podano odpowiednie rozporządzenia
wprowadzające postanowienia tych dyrektyw do prawa polskiego):
- dyrektywa 98/37/WE w sprawie ujednolicenia przepisów prawnych państw
członkowskich dotyczących maszyn (rozporządzenie ministra gospodarki, pracy i
polityki społecznej z 10 kwietnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla
maszyn i elementów maszyn, Dz. U. nr 91, poz. 858),
- dyrektywa 89/686/EWG w sprawie ujednolicenia przepisów prawnych państw
członkowskich dotyczących środków ochrony indywidualnej (rozporządzenie ministra
gospodarki, pracy i polityki społecznej z 31 marca 2003 r. w sprawie
zasadniczych wymagań dla środków ochrony indywidualnej, Dz. U. nr 80, poz. 725),
- dyrektywa 2000/14/WE w sprawie ujednolicenia przepisów prawnych państw
członkowskich dotyczących emisji hałasu do środowiska przez urządzenia używane
na zewnątrz pomieszczeń (rozporządzenie ministra gospodarki, pracy i polityki
społecznej z 2 lipca 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla urządzeń
używanych na zewnątrz pomieszczeń w zakresie emisji hałasu do środowiska, Dz. U.
nr 138, poz. 1316).
W normach europejskich EN z zakresu ochrony przed hałasem, wprowadzonych
do zbioru polskich norm, uszczegółowiono wymagania dyrektyw w zakresie:
– określania wielkości emisji hałasu maszyn (serie PN-EN ISO 3740, PN-EN
ISO 9612 i PN-EN ISO 11200),
– deklarowania i weryfikowania wartości emisji hałasu maszyn (PN-EN SO
4871),
– projektowania maszyn i urządzeń o ograniczonym hałasie (seria PN-EN ISO
11688),
– projektowania stanowisk pracy o ograniczonym hałasie (seria PN-EN ISO
11690).
dalej: » Wartości dopuszczalne
hałasu w środowisku pracy
